Bằng cấp Đại học có thể đảm bảo có việc làm sau khi tốt nghiệp?

 

Năm nay, có đến hai người em họ hỏi tôi lời khuyên về việc thi lại đại học. Một em đang chuẩn bị tốt nghiệp trường cao đẳng, một em mới kết thúc năm thứ nhất. Họ cho rằng họ đã lựa chọn sai chuyên ngành mà họ đang học, và bây giờ họ muốn ôn thi đại học lại. Họ mong muốn nhận được một tấm bằng đại học để tiếp cận nghề nghiệp mà họ mong muốn.

Liên hệ trường hợp của họ với kinh nghiệm bản thân và của những người tôi biết, cùng với kiến thức của mình, tôi ủng hộ việc họ theo đuổi đam mê. Tuy nhiên, tôi cũng phân tích một số viễn cảnh của họ khi học lại đại học, những thứ mà đã làm cho họ phải suy nghĩ và cân nhắc thêm nhiều cho quyết định cuối cùng của họ.

Tôi chỉ hỏi họ một số câu hỏi:

– Các em có đảm bảo là sẽ có việc làm trong ngành đó sau khi kết thúc chương trình cử nhân chuyên ngành?

– Các em có cho rằng việc học đại học là con đường duy nhất để có được việc làm trong ngành?

– Các em có ai giúp hay có tiền để phục vụ cho việc xin việc trong tương lai?

– Các em đã từng thấy ai có công việc tốt mà không học chương trình đại học nào chưa?

Và rồi họ trả lời là KHÔNG cho tất cả các câu hỏi này ngoại trừ câu hỏi thứ tư.

 

Sau đó, tôi bổ sung thêm vào quan điểm của mình những cái mà làm cho họ trở nên bối rối và suy tư nhiều hơn.

Đó là:

Tôi thực sự ủng hộ việc theo đuổi đam mê của họ, tuy nhiên họ cần phải chịu trách nhiệm với những việc làm của mình qua việc tự chi trả chi phí học hành. Có nghĩa là họ cần phải làm việc để có tiền hoặc tự vay mượn để trang trải cho việc học hành nếu họ muốn học lại. Gia đình họ không đáng phải chịu thêm những gánh nặng học hành của họ nữa sau khi đã làm việc đó cho lựa chọn ban đầu của họ.

 

Đó là những gì tôi đã tư vấn họ về vấn đề này. Từ khi đó, họ không bao giờ chuyện với tôi về việc này nữa.

Tôi cho rằng họ đã thay đổi ý định vì sự hình dung rõ sự vất vả của việc tự kiếm tiền để học và học đại học trong cùng một lúc.

 

Không chỉ 2 người em họ này, một người em họ của vợ tôi đã học lại chương trình đại học khác khi em ý đang học năm thứ 3 ở một trường đại học. Em này nghĩ rằng sẽ là rất khó khăn để có thể kiếm được một việc làm sau khi tốt nghiệp ở trường đại học đầu tiên. Bây giờ em ý đang học năm thứ 5 ở trường đại học thứ hai nhưng cũng đang cảm thấy hối tiếc về quyết định thay đổi của mình. Lý do như sau:

– Vẫn là rất khó khăn cho em ấy có thể kiếm được một công việc sau khi tốt nghiệp trường đại học thứ hai này. Em ấy cho rằng còn có thể khó khăn hơn là chuyên ngành em học trước đó.

– Các bạn của em ý đã ra trường và có việc làm để kiếm tiền, nhưng em ý vẫn đang phải sống với cuộc đời sinh viên nhàm chán.

 

Một trường hợp khác. Một em là bạn thân của một em ở cùng phòng trọ với tôi ở Sài Gòn cũng đã chia sẻ suy nghĩ thế này khi em ý thấy các bạn mình đã đi làm mà mình vẫn còn phải học trong trường đại học. Đến bây giờ, như tôi biết, em ý vẫn là một người thất nghiệp sau vài năm tốt nghiệp trường đại học thứ hai.

 

Với những trường hợp đề cập ở trên, tôi nhận thấy có một số lý do chung dẫn đến ý định thay đổi ngành học ở trường đại học của những người trẻ như sau:

– Mong muốn có một công việc mà nó đòi hỏi phải trải qua sự đào tạo chuyên nghiệp, ví dụ như bác sĩ, hoặc có được vị trí làm việc trong các tổ chức thuộc nhà nước như trường học hoặc tương tự như vậy.

– Mong muốn có một công việc mà nó đòi hỏi phải trải qua sự đào tạo chuyên nghiệp, ví dụ như bác sĩ, hoặc có được vị trí làm việc trong các tổ chức thuộc nhà nước như trường học hoặc tương tự như vậy.

– Mong muốn tự chứng tỏ rằng mình cũng có thể làm tốt như những người học ở các trường đại học tốt mà cần phải đạt được điểm thi đầu vào cao.

– Thiếu kiến thức xã hội nên họ không thể tìm ra con đường khác để có việc làm ngoài việc có bằng đại học.

– Sợ làm việc. Sau khi trải nghiệm các giai đoạn thực tập và thấy rõ được viễn cảnh vất vả của đời sống của người đi làm, nhiều sinh viên có thể thấy sợ sự vất vả khó khăn trong công việc mà họ có thể thấy trước được. Đó là những thứ mà người thử việc sẽ phải đối mặt. Từ đó, thay đổi ngành học có thể giúp họ tránh được những khó khăn này và kéo dài thêm thời gian học hành. Đây chính là một giải pháp tốt.

– Một ngụy biện tốt để tranh mọi người nhận ra sự yếu kém của mình. Rất nhiều sinh viên khá lười biếng, họ dành nhiều thời gian để chơi hoặc chẳng làm gì cả. … Việc học hành của họ chỉ là để hoàn thành các kỳ thi. Tuy nhiên, cuộc sống không chỉ đơn giản như họ nghĩ là tấm bằng đại học có thể đảm bảo cho họ có công việc. Thực tế, để có việc làm, sinh viên cần phải học và thực hành rất nhiều thứ khác ngoài những môn học của họ để có thể cạnh tranh với người khác trong trường đua tuyển dụng như tiếng Anh, kỹ năng làm việc nhóm… Do đó, sẽ là không có hy vọng cho những sinh viên lười biếng có được việc làm sau khi tốt nghiệp ngoại trừ có sự giúp đỡ từ người có địa vị hoặc tiền. Kết quả của việc nhận ra viễn cảnh u ám này, học lại là một ngụy biện tốt để che dấu đi sự yếu kém của họ.

 

Quan điểm của tôi.

Ngày nay, con người không nhất thiết phải sở hữu bằng cấp chuyên môn để có được công việc mong muốn, ngoại trừ:

– Những công việc thực sự quan trọng và đòi hỏi những phẩm chất thiết yếu đối với xã hội mà chúng cần phải có sự đào tạo nghiêm ngặt như bác sỹ, luật sư…

– Công việc trong các tổ chức nhà nước.

 

Bên cạnh những công việc kể trên, ai cũng có thể có được việc làm mà không cần phải học qua trường đại học bằng cách:

– Học các khóa học của những người là chuyên gia hoặc có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực mình muốn.

– Tự học và thực hành.

 

Mặc dù cũng khá là khó khăn cho người không có bằng cấp đại học trong việc tuyển dụng, nhưng rất nhiều người, như tôi biết, họ không bao giờ quan tâm đến bằng cấp nếu người ứng tuyển sở hữu những khả năng cần thiết cho vị trí tuyển dụng và luôn nỗ lực phát triển bản thân. Tôi cũng là một ví dụ cho việc này vì tôi đã từng làm những công việc đòi hỏi có chuyên môn từ khi tôi còn đang học trong trường đại học.

 

Tóm lại

Khác với thời đại của thế hệ cha mẹ chúng ta, việc tuyển dụng và làm việc đã thay đổi rất nhiều.

– Chỉ có những tổ chức nhà nước hoặc một số công việc quan trọng và đòi hỏi những phẩm chất thiết yếu đối với xã hội như đã đề cập ở trên là thực sự đòi hỏi có bằng cấp đại học.

– Các ông chủ cần người làm có kỹ năng chứ không cần người sở hữu bằng cấp tốt.

– Tự học là một kỹ năng và khả năng thực sự cần thiết đối với thế hệ trẻ ngày nay.

– Con người không được phép ngừng học hỏi tại bất kỳ thời điểm nào. Môi trường làm việc cũng là một cuộc đua, ai cũng có thể mất việc hoặc sự tin tưởng của cấp trên khi có sự xuất hiện của người làm tốt hơn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *